5 ปี พ.ร.บ.คอมพ์ ถอดบทเรียนเว็บดัง "พันทิปดอตคอม"

5 ปี พ.ร.บ.คอมพ์ ถอดบทเรียนเว็บดัง "พันทิปดอตคอม"

5 ปี พ.ร.บ.คอมพ์ ถอดบทเรียนเว็บดัง "พันทิปดอตคอม"

ประชาชาติธุรกิจ

สนับสนุนเนื้อหา

5 ปี พ.ร.บ.คอมพ์ ถอดบทเรียนเว็บดัง "พันทิปดอตคอม"

ถ้าพูดถึงพื้นที่สาธารณะสำหรับแสดงความคิดเห็น "www.pantip.com" คือเว็บแรก ๆ ที่คนส่วนใหญ่นึกถึง และปีนี้เดินก้าวเข้าสู่ปีที่ 17 แล้วสำหรับการยืนหยัดในวงการไซเบอร์สเปซเมืองไทย

"วันฉัตร ผดุงรัตน์" ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์พันทิป บอกว่า สมัยนี้คนในวงการไอทีจะวัดว่าดีกรีใครเก๋าไม่เก๋าไม่ได้ดูที่อายุ แต่ดูที่จำนวนคดีความที่ต้องรับมือ และสำหรับ "พันทิปดอตคอม" อยู่ระดับ

"4 อาญา 1 แพ่ง" นับตั้งแต่ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2550 ที่ผ่านมาส่งผลผู้ให้บริการ "เว็บบอร์ด" อย่างพันทิปเข้าข่ายการเป็น "ผู้ให้บริการ" ตามนิยามของ พ.ร.บ.คอมพ์ จึงมักโดนหางเลขกลายเป็นจำเลยร่วม โทษฐาน "จงใจหรือยินยอม" ให้มีการโพสต์รูปหรือข้อความที่เข้าข่ายผิด พ.ร.บ. ซึ่งจะว่าไปหลีกเลี่ยงได้ยากยิ่ง เพราะพันทิปเป็นพื้นที่สาธารณะ หมายความว่า แต่ละวันมีคนเข้ามาโพสต์รูป และโพสต์ข้อความเป็นจำนวนมาก

ทั้ง ๆ ที่หลายเรื่อง "พันทิป" ต้องรับหมายศาลมาแบบงง ๆ ทั้งหมดล้วนเป็นคดี "หมิ่นประมาท" ไม่ได้เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมไซเบอร์แท้ ๆ แต่อย่างใด

"วัน ฉัตร" เล่าถึงเมื่อครั้งที่ต้องตกเป็นจำเลยร่วมครั้งแรกว่า เหตุเกิดเพราะมีข้าราชการระดับสูงในไทยไปให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์ต่างประเทศ แต่ไม่พอใจกับข่าวที่ตีพิมพ์ออกมาจึงลุกขึ้นมาฟ้องดะ ไล่ไปตั้งแต่หนังสือพิมพ์ บรรณาธิการ นักข่าว ส่วน "พันทิป" โดนหางเลขไปด้วย เพราะมีคนเอาลิงก์ข่าวที่มีข่าวนั้นมาโพสต์แปะไว้

"คดี นี้เป็นคดีแรก และเรามั่นใจมากว่าเราชนะแน่ ตอนที่ทนายแจ้งให้เราเอาลิงก์ออกจึงตัดสินใจไม่ลบออกเพราะเป็นข่าวหนังสือ พิมพ์ แต่สุดท้ายแล้วคดีนี้ไม่ได้สู้กันในศาล และทำให้เราได้เรียนรู้ด้วยว่า ถ้าจำเลยเป็นชาวต่างประเทศและอยู่ต่างประเทศ กระบวนการในการดำเนินคดีจะคืบหน้าไปได้ช้ามาก กว่าจะแปลเอกสารเป็นภาษาอังกฤษส่งไป ถ้างบฯหมดก็หยุดแปล ผ่านไปปีกว่าไปไม่ถึงไหน ขณะที่เราเป็นจำเลยร่วมต้องไปรายงานตัวที่ศาลทุกเดือน แรก ๆ อีโก้สูงมาก มั่นใจว่าชนะแน่ ผ่านไปปีครึ่งเริ่มทนไม่ไหว สุดท้ายเดินเข้าไปคุยกับโจทก์ให้เอาเราออกมาจากคดี"

อีกคดีที่น่า สนใจยังคงเป็นคดีหมิ่นประมาท "บริษัทอสังหาริมทรัพย์" เป็นอีกคดีที่ "พันทิป" มั่นใจว่าชนะแน่เช่นกัน เพราะเรื่องเกิดขึ้นจากลูกค้าซื้อบ้านแล้วไม่ได้ตามที่บริษัทโฆษณาไว้ เลยมาโพสต์ระบายความรู้สึกที่ได้รับสินค้า

ไม่เป็นธรรม เมื่อ "พันทิป" ได้รับจดหมายแจ้งจากสำนักงานทนายความก็ได้ติดต่อไปยังผู้โพสต์ทันที เพื่อให้ยืนยันว่าได้รับความเสียหายเองจริง และข้อมูลที่นำมาโพสต์ทั้งหมดเป็นความจริง เพราะตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 มีข้อยกเว้นความผิดฐานหมิ่นประมาทไว้ สำหรับการแสดงความคิดเห็นหรือข้อความใดโดยสุจริตในกรณีที่ผู้บริโภคได้รับ ความเดือดร้อนเสียหาย

"ตอนแรกก็จับมือกับผู้โพสต์ว่าจะสู้คดีไปด้วย กัน สุดท้ายผ่านไป 6 เดือน ผู้โพสต์ไกล่เกลี่ยเจรจายอมความกับบริษัทอสังหาฯ กลายเป็นว่าเราต้องสู้คนเดียว จะอ้างถึงข้อเท็จจริงก็ไม่มีใครมาเป็นพยานยืนยันให้แล้ว ซึ่งเราก็เข้าใจฝั่งผู้โพสต์นะว่าเขาเป็นแค่ผู้บริโภค จะให้ต้องมาศาล ต่อสู้กันไป ถึงมั่นใจว่าชนะแต่ค่าใช้จ่ายระหว่างทางมันมี สู้ไปทำมาหากินเลี้ยงชีพดีกว่า"

จากกรณีนี้ทำให้การพิจารณากระทู้ที่โพสต์เตือนภัยผู้บริโภคต่าง ๆ ของ

"พัน ทิป" ต้องคิดให้มากขึ้น บางครั้งทำให้รู้สึกเสียดายประโยชน์สาธารณะที่จะได้รับ แต่เนื่องจาก พ.ร.บ.คอมพ์ไม่ได้มีข้อยกเว้นเรื่องหมิ่นประมาทเหมือนที่ประมวลกฎหมายอาญา เปิดช่องให้ทำได้ในเรื่องความเสียหายของผู้บริโภค เป็นการถ่วงดุลระหว่างการหมิ่นประมาทกับสิทธิเสรีภาพในการแสดงความเห็น จึงกลายเป็นความลักลั่นด้านการแสดงความเห็น

"ที่สำคัญโทษหมิ่นประมาท ตาม พ.ร.บ.คอมพ์มีโทษสูงกว่าด้วย พวกทนายความชอบกันมาก ไม่ใช่ว่าโทษสูงแล้วจะทำให้โอกาสชนะคดีมีมากขึ้น แต่มันกลายเป็นเครื่องมือในการต่อรองที่ทนายนำมากดดันจำเลยได้"

จาก บทเรียนที่ผ่านมาทำให้ "พันทิป" ตัดสินใจ ตั้ง 3 กฎเหล็กไว้รับมือ พ.ร.บ.คอมพ์โดยเฉพาะ เริ่มจากเมื่อได้รับการแจ้งเตือนให้ลบกระทู้ใดกระทู้หนึ่ง 1.การคงข้อมูลเอาไว้ต้องเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ 2.กระทู้นั้นต้องติดต่อผู้โพสต์ข้อความได้ ซึ่งทางทนายความของพันทิปจะส่งหนังสือให้ผู้โพสต์ยืนยันว่าเป็นเรื่องจริง ว่าเคยใช้บริการแล้วเกิดความเสียหายจริง เพื่อใช้ต่อสู้ในชั้นศาลว่าเป็นการวิพากษ์วิจารณ์โดยสุจริต เพราะตนเองมีส่วนได้เสีย และเป็นสิทธิอันชอบธรรมที่พึงกระทำ ตามกฎหมายอาญามาตรา 329 ซึ่งเป็นข้อยกเว้นให้ไม่เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทได้

แต่ที่สำคัญ สุดคือ กฎข้อ 3 คือ ต้องเช็กว่าพันทิปยังมีเงินเหลือสำหรับการต่อสู้คดีในช่วงนั้นหรือไม่ เพราะแต่ละปีจะมีโควตากันไว้สำหรับสู้คดีในศาลได้ 3 คดี เพราะต่อให้มั่นใจว่าชนะแน่ ก็ยังคงต้องมีค่าใช้จ่ายตามมาอีกไม่น้อย ดังนั้นหากเงินในโควตาไม่เหลือแล้ว แม้เรื่องนั้นจะเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะก็คงต้องตัดใจ

กล้อง Mevo เพิ่มให้รองรับทั้ง YouTube Live และใช้งานผ่าน Android

กล้อง Mevo เพิ่มให้รองรับทั้ง YouTube Live และใช้งานผ่าน Android

Ifixit แกะ Samsung Galaxy S8 และ S8 + ซ่อมง่ายกว่าหรือไม่ต้องดู

Ifixit แกะ Samsung Galaxy S8 และ S8 + ซ่อมง่ายกว่าหรือไม่ต้องดู

ทางการสหรัฐฯ จับตาตรวจสอบ “Instagram influencer” จริงจัง

ทางการสหรัฐฯ จับตาตรวจสอบ “Instagram influencer” จริงจัง

รวม 5 มือถือรุ่นเด่นที่มาแรง และโดนใจผู้ชมมากที่สุดประจำสัปดาห์

รวม 5 มือถือรุ่นเด่นที่มาแรง และโดนใจผู้ชมมากที่สุดประจำสัปดาห์

เผยสเปค Windows 10 เวอร์ชั่น Cloud คู่แข่งโดยตรงของ Chrome OS

เผยสเปค Windows 10 เวอร์ชั่น Cloud คู่แข่งโดยตรงของ Chrome OS

Sandisk iXpand ขยับตัวเลือกความจุเป็น 32GB ถึง 256GB

Sandisk iXpand ขยับตัวเลือกความจุเป็น 32GB ถึง 256GB

อ้าง!! นี้คือภาพต้นแบบ iPhone 8 รุ่นใหม่

อ้าง!! นี้คือภาพต้นแบบ iPhone 8 รุ่นใหม่

Apple ออก JavaScript สำหรับ Browser บนคอมพิวเตอร์รองรับการแสดงผล Live Photos

Apple ออก JavaScript สำหรับ Browser บนคอมพิวเตอร์รองรับการแสดงผล Live Photos

Hacker โชว์เว็บ Apple ก็สามารถถูกปลอม URL ได้พร้อมเตือนให้ระวังทุกครั้งก่อนที่จะ login

Hacker โชว์เว็บ Apple ก็สามารถถูกปลอม URL ได้พร้อมเตือนให้ระวังทุกครั้งก่อนที่จะ login

Android 10 เรื่องง่าย ๆ ที่มือใหม่เข้าใจผิด

Android 10 เรื่องง่าย ๆ ที่มือใหม่เข้าใจผิด

อยากเป็นเจ้าของ Samsung Galaxy S8 ก่อนใครพร้อมโปรจุใจฟังทางนี้!!!

อยากเป็นเจ้าของ Samsung Galaxy S8 ก่อนใครพร้อมโปรจุใจฟังทางนี้!!!

สนไหม! Nokia 3310 รุ่นทองคำและไทเทเนียม ราคาเกือบ 60,000 บาท

สนไหม! Nokia 3310 รุ่นทองคำและไทเทเนียม ราคาเกือบ 60,000 บาท

เอาฮา! เมื่อ Nokia 3310 รุ่นใหม่กล้องดียิ่งกว่า Samsung Galaxy S7 edge

เอาฮา! เมื่อ Nokia 3310 รุ่นใหม่กล้องดียิ่งกว่า Samsung Galaxy S7 edge

อัปเดท!! Instagram ในระบบปฏิบัติการ Android สามารถใช้งานในขณะที่ออฟไลน์ได้แล้ว

อัปเดท!! Instagram ในระบบปฏิบัติการ Android สามารถใช้งานในขณะที่ออฟไลน์ได้แล้ว

หลุด! OPPO R11 มือถือกล้องหลังคู่จาก OPPO ที่ใกล้ความเป็น iPhone 7 Plus

หลุด! OPPO R11 มือถือกล้องหลังคู่จาก OPPO ที่ใกล้ความเป็น iPhone 7 Plus

Google โดนแขวะเข้าข้างตัวเอง หลังเผย 10 แบรนด์ขวัญใจวัยรุ่นอเมริกัน

Google โดนแขวะเข้าข้างตัวเอง หลังเผย 10 แบรนด์ขวัญใจวัยรุ่นอเมริกัน

หลุดภาพร่างกรอบด้านหลังบน iPhone 8 พบช่องว่างที่คาดว่า เป็นตำแหน่งของ Touch ID

หลุดภาพร่างกรอบด้านหลังบน iPhone 8 พบช่องว่างที่คาดว่า เป็นตำแหน่งของ Touch ID

ชำแหละ Samsung Galaxy S8 เผยชิ้นส่วนภายในแบบหมดเปลือกโดย iFixit จะแกะซ่อมยากแค่ไหน

ชำแหละ Samsung Galaxy S8 เผยชิ้นส่วนภายในแบบหมดเปลือกโดย iFixit จะแกะซ่อมยากแค่ไหน

เทียบ Xiaomi Mi6 และ iPhone 7 Plus สองเรือธงกล้องคู่ (Dual-Camera) รุ่นใหม่ล่าสุด!

เทียบ Xiaomi Mi6 และ iPhone 7 Plus สองเรือธงกล้องคู่ (Dual-Camera) รุ่นใหม่ล่าสุด!

ปิดแจ้งเตือน Facebook กับวิธีง่ายๆ จัดการกิจกรรม ข้อความที่น่ารำคาญ

ปิดแจ้งเตือน Facebook กับวิธีง่ายๆ จัดการกิจกรรม ข้อความที่น่ารำคาญ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์