เสรีภาพส่วนบุคคล กับการตรวจสอบ "ไลน์"

เสรีภาพส่วนบุคคล กับการตรวจสอบ "ไลน์"

เสรีภาพส่วนบุคคล กับการตรวจสอบ "ไลน์"

Matichon

สนับสนุนเนื้อหา

เสรีภาพส่วนบุคคล กับการตรวจสอบ ""

ครั้งหนึ่งในสหรัฐอเมริกา มีผู้อำนวยการสำนักงานสอบสวนกลาง ชื่อ เจ. เอดการ์ ฮูเวอร์ สั่งสมอิทธิพลบารมีได้สูงส่งจากการเก็บงำความลับส่วนตัวของบุคคลระดับสูงในวงสังคมสหรัฐ ผ่านกลไกข่าวกรองของรัฐ ตั้งแต่ดาราเรื่อยไปจนถึง ส.ส.กระทั่งประธานาธิบดีนำมาใช้เพื่อการต่อรองทางการเมือง จนได้ชื่อว่าเป็นผู้มีอิทธิพลมากที่สุดของยุค


หลังจากเรื่องเท็จบ้างจริงบ้างเกี่ยวกับความลับที่ฮูเวอร์ซุกงำไว้สร้างอิทธิพลกระจ่างชัดออกมาต่อสาธารณชน การตระหนักเรื่องสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลจึงยกระดับขึ้นสูงมากในสังคมอเมริกัน

สิทธิเสรีภาพส่วนบุคคล (ไพรเวซี่ ไรท์) ในสหรัฐอเมริกา มีกฎหมายสูงสุดรองรับ อยู่ในบทบัญญัติรัฐธรรมนูญฉบับแก้ไขครั้งที่ 1

นั่นเป็นเหตุผลที่ว่า ทำไมคนอเมริกันถึงได้ "แคร์" กับกรณีที่รัฐบาลของพวกเขาเองแอบ "สอดแนม" ทุกอย่างที่ตัวเองกระทำผ่านโลกออนไลน์ด้วย "ปริซึม" โปรแกรมพิเศษที่เขียนขึ้นเพื่อการนี้โดยเฉพาะ แล้วถูก เอ็ดเวิร์ด สโนวเดน นำออกมาเปิดเผยชนิดเถียงไม่ออก

ในเมืองไทยเราการตระหนักในเรื่องสิทธิส่วนบุคคล แม้ไม่มากมายอย่างในสหรัฐอเมริกา แต่ทุกคนก็รู้ดีว่าสิทธิของผู้ใช้ในโลกออนไลน์อยู่ตรงไหน หน้าที่อยู่ที่ใด มีส่วนน้อยนิดจากจำนวนทั้งหมดเท่านั้นที่จงใจใช้โลกออนไลน์ไปในทางที่ผิด

กระนั้นก็มีความพยายามที่จะใช้เงื่อนไขต่างๆ เข้ามาตรวจสอบ ที่ตรงกันข้ามกับในสหรัฐอเมริกาก็คือ ทางการไทยประกาศเรื่องนี้อย่างเปิดเผย ไม่ต้องรอให้ใครมาล้วงความลับ เหมือนกับว่านั่นคือสิทธิของทางการและทุกผู้คนต้องยอมรับโดยดุษณีจนชื่อเสียงเรื่องการละเมิดด้านนี้แพร่สะพัดออกไปทั่วโลก

กรณีที่ตำรวจแสดงเจตจำนง "สอดแนม" ไลน์ครั้งนี้ก็คล้ายๆ กัน เป็นการออกมาบอกหน้าตาเฉย แล้วก็แสดงออกประหนึ่งว่าทุกคนต้องยอมรับหน้าตาเฉยเหมือนกัน

ที่ต่างกันไปก็คือ กรณีของไลน์ ในทางเทคนิคทำได้ยาก แถมขั้นตอนทางกฎหมายก็ยุ่งยาก นอกเหนือจากนั้นยังมีข้อเท็จจริงที่ว่าทำไปก็ไม่รู้จะได้อะไร คุ้มกับที่ทำหรือไม่อีกต่างหาก

ไลน์ที่พูดถึงนี้เป็นแอพพลิเคชั่นสำหรับการแชตแบบเรียลไทม์ ที่บางทีก็เรียกกันว่า อินสแตนท์ เมสเสจจิ้ง ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยโปรแกรมจำเพาะในการ "จับคู่" คู่สนทนา และส่งผ่านข้อมูลที่ต้องการไปยังจุดหมายปลายทางที่ต้องการ ซอฟต์แวร์ดังกล่าวอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ของผู้ให้บริการ ข้อมูลที่ส่งผ่านเข้ารหัสในแบบที่มีแต่ซอฟต์แวร์ดังกล่าวเท่านั้นที่ "เข้าใจ" ได้ว่าต้องการไปยังที่ใด

เมื่อตอนที่มีข่าวคราวกันใหม่ๆ บริษัท ไลน์ จากญี่ปุ่น ที่เป็นที่ตั้งเซิร์ฟเวอร์และเป็นผู้พัฒนาแอพพลิเคชั่นนี้ แถลงอย่างเป็นทางการ ผ่านทางอีเมล์สอบถามของผู้สื่อข่าวหลายคน ความว่า "เนื่องจากขณะนี้ยังไม่มีคำร้องขออย่างเป็นทางการใดๆ จากไทย จึงยังไม่สามารถให้ความเห็นในประเด็นที่สอบถามมาได้" วรรคถัดมา ถ้อยแถลงย้ำเอาไว้ว่า "ไลน์ไม่ได้เก็บรวบรวม หรือจัดเก็บข้อมูลใดๆ ของผู้ใช้เอาไว้ เพราะเราคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ และรักษามาตรฐานด้านความปลอดภัยในระดับโลก"

ถ้อยแถลงดังกล่าวแม้ยังคงกำกวมอยู่มาก ไม่สามารถใช้อธิบายในกรณีที่ทางตำรวจอ้างเอาไว้ในหลายๆ ทาง แต่มีความชัดเจนจนยึดถือเป็นข้อเท็จจริงได้อยู่ 2 เรื่อง หนึ่งคือ ไลน์ไม่ได้จัดเก็บและรวบรวมข้อมูลใดๆ ในการพูดคุยผ่านแอพพลิเคชั่นเอาไว้ เพราะนั่นเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของผู้ใช้ อีกอย่างหนึ่งก็คือ มาตรการรักษาความปลอดภัยสำหรับข้อมูลของ

ผู้ใช้ที่ไลน์ยึดถืออยู่นั้น เป็นไปตามมาตรฐานสากล

ขั้นตอนในการ "ขอความร่วมมือ" จากไลน์จึงไม่ได้ง่ายๆ อย่างแน่นอน ทางตำรวจเองก็ยอมรับว่าต้องมีความชัดเจนว่าผู้นั้นต้องกระทำผิด แล้วก็ต้องทำเรื่องขอเป็นกรณีๆ

คำถามก็คือ ถ้าขอไปอย่างนั้นแล้วไลน์ให้ความร่วมมือมา ทางตำรวจจะได้อะไรกลับมา? เพราะไลน์ไม่ได้เก็บรวบรวมข้อมูลอื่นใดไว้

เพียงแค่การเก็บ "คอนแทคต์" เพื่อการจับคู่สนทนาของสมาชิก 200 ล้านรายทั่วโลก หรือ 15 ล้านรายในไทย ก็มีปัญหากับเซิร์ฟเวอร์ไลน์มากพอแล้ว นี่เป็นเหตุผลที่ว่าทำไม "กลุ่ม" ของไลน์ถึงจำกัดให้มีได้แค่ 100 คนต่อกลุ่มเท่านั้น

ถ้าได้เพียงแค่ข้อมูลว่า บุคคลต้องสงสัยติดต่อกับใคร จะมีประโยชน์อะไรกับตำรวจ? ลำพังเพียงการติดต่อ ไม่ได้บอกว่าเป็นการกระทำผิด แล้วทุกคนที่ติดต่อกับผู้ต้องสงสัยก็ใช่ว่าจะกระทำผิดทุกคนไป (หรือตำรวจคิดว่าอย่างนั้น)

การจะให้ไลน์แยกคู่สนทนา หรือกลุ่ม มาตั้งเซิร์ฟเวอร์จัดเก็บข้อมูลให้ไทย แทบเป็นเรื่องเป็นไปไม่ได้ มีอยู่ทางเดียวที่จะทำได้ นั่นคือ ขอเชื่อมต่อกับเซิร์ฟเวอร์ของไลน์แล้วตั้งเซิร์ฟเวอร์ จัดเก็บเอง

ตรงนี้อ่อนไหวอย่างยิ่ง เพราะใครจะเป็นคนแอ่นอกรับประกันว่า การกระทำที่เป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลชัดแจ้งเช่นนี้ จะจัดเก็บแค่ข้อมูลของผู้ต้องสงสัย ไม่ใช่การเก็บข้อมูลทั่วไปแบบเหวี่ยงแห ซึ่งง่ายกว่ากันมาก

ข้อมูลตรงนี้สามารถนำไปใช้เป็นหลักฐานในการปรักปรำการกระทำผิดได้หรือไม่ ศาลจะรับฟังหรือไม่ ไลน์จะยืนยันความถูกต้องของข้อมูลที่ว่านี้หรือไม่

อย่าลืมว่า ธุรกิจของไลน์ขึ้นอยู่กับศรัทธาของผู้ใช้เท่านั้น ไลน์เองต้องบอกผู้ใช้ทั่วเมืองไทยให้ชัดเจนออกมาว่า มีจุดยืนในส่วนนี้อย่างไร ก่อนที่ธุรกิจทั้งหมดจะพังลงง่ายๆ

ผมไม่เคยพบว่ามีการใช้ไลน์กระทำความผิดสมบูรณ์แบบตามฐานความผิดที่ตำรวจไทยต้องการมาก่อน และผมเชื่อว่าอย่างมากที่สุด ไลน์ ก็ทำได้เพียงแค่เป็นส่วนหนึ่งของการกระทำผิด ตำรวจยังมีหนทางอื่นๆ อีกมากมายในการเล่นงานผู้กระทำผิด ตามฐานความผิดที่ต้องการ

ที่สำคัญที่สุดก็คือ รัฐมนตรีกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเอง ออกมายืนยันว่ารัฐบาลไม่มีนโยบายให้สอดแนมไลน์

ถ้าไม่ปากว่าตาขยิบ ก็ต้องมีคำสั่งระงับการกระทำเรื่องนี้ เพราะขัดนโยบายรัฐบาลชัดเจนครับ

ที่มา นสพ.มติชน โดย ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์

เผยภาพและสเปค OPPO R11 และ R11 Plus มือถือกล้องคู่รุ่นแรกจาก OPPO

เผยภาพและสเปค OPPO R11 และ R11 Plus มือถือกล้องคู่รุ่นแรกจาก OPPO

เผยภาพ Samsung Galaxy S8 Active เวอร์ชั่นถึกทนทานของ Galaxy S8

เผยภาพ Samsung Galaxy S8 Active เวอร์ชั่นถึกทนทานของ Galaxy S8

Samsung Galaxy Wide 2 มันคือ Galaxy J7 (2017) เปลี่ยนเปลือก เปิดตัวแล้วที่เกาหลี

Samsung Galaxy Wide 2 มันคือ Galaxy J7 (2017) เปลี่ยนเปลือก เปิดตัวแล้วที่เกาหลี

OwnSpy แอป iOS สายลับแอบจับหัวขโมย ติดตามได้ทุกความเคลื่อนไหว ควบคุมเครื่องได้จากระยะไกล

OwnSpy แอป iOS สายลับแอบจับหัวขโมย ติดตามได้ทุกความเคลื่อนไหว ควบคุมเครื่องได้จากระยะไกล

หลุดแม่พิมพ์ iPhone 8 ชุดใหญ่

หลุดแม่พิมพ์ iPhone 8 ชุดใหญ่

Apple เปิดแคมเปญ Switch ชวนย้ายผู้ใช้มือถือ Android มาใช้ iPhone ได้อะไรที่มากกว่า

Apple เปิดแคมเปญ Switch ชวนย้ายผู้ใช้มือถือ Android มาใช้ iPhone ได้อะไรที่มากกว่า

หลุดมือถือ Moto G5S รุ่นใหม่ บอดี้โลหะสวยงามกว่าเดิม

หลุดมือถือ Moto G5S รุ่นใหม่ บอดี้โลหะสวยงามกว่าเดิม

หลุดภาพ Render ของ iPad Pro 10.5 และ 12.9 นิ้ว พร้อมพื้นผิวแบบใหม่

หลุดภาพ Render ของ iPad Pro 10.5 และ 12.9 นิ้ว พร้อมพื้นผิวแบบใหม่

รักษาโทรศัพท์มือถือของคุณให้สะอาดอยู่เสมอแบบปลอดภัย ทำอย่างไร?

รักษาโทรศัพท์มือถือของคุณให้สะอาดอยู่เสมอแบบปลอดภัย ทำอย่างไร?

กระทรวงดีอีจัดซื้อระบบเก็บข้อมูลจาก Social Network มูลค่า 28 ล้าน

กระทรวงดีอีจัดซื้อระบบเก็บข้อมูลจาก Social Network มูลค่า 28 ล้าน

หลุดภาพแรกของ Samsung Galaxy J7 (2017) มีความน่ารักและสวยไปในตัว

หลุดภาพแรกของ Samsung Galaxy J7 (2017) มีความน่ารักและสวยไปในตัว

Nokia 9 ว่าที่เรือธงตัวท็อปหลุดตัวเครื่องต้นแบบ พร้อมกล้องคู่ (Dual-Camera)

Nokia 9 ว่าที่เรือธงตัวท็อปหลุดตัวเครื่องต้นแบบ พร้อมกล้องคู่ (Dual-Camera)

ภาพน่ารักที่บอกใบ้ว่า คุณไม่ควรสั่งซื้อเสื้อผ้าแบบ Online

ภาพน่ารักที่บอกใบ้ว่า คุณไม่ควรสั่งซื้อเสื้อผ้าแบบ Online

เผยสเปคของ Sony Xperia XZ1, XZ1 Compact และ X1 ก่อนเปิดตัวปลายปีนี้

เผยสเปคของ Sony Xperia XZ1, XZ1 Compact และ X1 ก่อนเปิดตัวปลายปีนี้

นักท่องเที่ยวไทยซื้อของตาม “บล็อกเกอร์” มากที่สุดในเอเชีย

นักท่องเที่ยวไทยซื้อของตาม “บล็อกเกอร์” มากที่สุดในเอเชีย

LG เปิดตัวสินค้า IoT พรีเมียม จับมือ Google Home บุกบ้านอัจฉริยะ

LG เปิดตัวสินค้า IoT พรีเมียม จับมือ Google Home บุกบ้านอัจฉริยะ

เปรียบเทียบ Nokia 6, Nokia 5 และ Nokia 3 สมาร์ทโฟนแอนดรอยด์ต้อนรับการกลับมาของ Nokia

เปรียบเทียบ Nokia 6, Nokia 5 และ Nokia 3 สมาร์ทโฟนแอนดรอยด์ต้อนรับการกลับมาของ Nokia

5 เหตุผลทำไมทามาก็อตจิยุค 2017 แป้กแน่นอน

5 เหตุผลทำไมทามาก็อตจิยุค 2017 แป้กแน่นอน

ส่องพฤติกรรมใช้จ่ายแบบ “พอดี” ของคนดังที่น่าเอาอย่าง

ส่องพฤติกรรมใช้จ่ายแบบ “พอดี” ของคนดังที่น่าเอาอย่าง

หลุดมือถือใหม่จาก ASUS ผ่านการทดสอบจาก TEANN

หลุดมือถือใหม่จาก ASUS ผ่านการทดสอบจาก TEANN

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์