คนดิจิทัลแนะวิธีรับมือ “ทัวร์ 18 มงกุฎ” มุมมืดของ Social Media ที่ผู้บริโภค – แบรนด์ต้องรู้เท่าทัน

คนดิจิทัลแนะวิธีรับมือ “ทัวร์ 18 มงกุฎ” มุมมืดของ Social Media ที่ผู้บริโภค – แบรนด์ต้องรู้เท่าทัน

คนดิจิทัลแนะวิธีรับมือ “ทัวร์ 18 มงกุฎ” มุมมืดของ Social Media ที่ผู้บริโภค – แบรนด์ต้องรู้เท่าทัน

Thumbsup

สนับสนุนเนื้อหา

จากกรณี “ซินแสลวงโลก” ที่กลายเป็นเหตุการณ์ต้มตุ๋นระดับชาติจนมีผู้เสียหายถูกหลอกให้ไปรวมตัวกันที่สนามบินสุวรรณภูมินับพันคนและถูกปล่อยเกาะอย่างไร้เยื่อใยนั้น บนโลกออนไลน์ก็มีผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตจำนวนมากเกาะกระแสนี้กันอย่างเหนียวแน่นผ่านแพลตฟอร์ม Social Media ต่าง ๆ ตั้งแต่ช่วงคืนที่ 11 เมษายนต่อเนื่องจนถึงเช้าวันรุ่งขึ้นเช่นกัน ซึ่งในฝั่งของผู้บริโภคแล้ว ทั้งสองเหตุการณ์นี้กำลังสะท้อนให้เห็นถึงพฤติกรรมการใช้งานของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทยข้อหนึ่งในเรื่องความเหลื่อมล้ำด้านการรู้เท่าทันในการใช้สื่อ Social Media ที่ถ่างกว้างขึ้นเรื่อย ๆ ขณะที่ในฝั่งของภาคธุรกิจนั้น เราก็ต้องยอมรับว่ามีการดึงแบรนด์ยักษ์ใหญ่หลายแบรนด์เข้ามาพัวพันเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับการต้มตุ๋นครั้งนี้อย่างแนบเนียน

 โดยสิ่งหนึ่งที่เราต้องยอมรับกันก็คือ เราอยู่ในยุคที่ผลสำรวจต่างชี้ว่าการเติบโตของประชากรอินเทอร์เน็ตคือสิ่งที่ภาคธุรกิจต้องให้ความสนใจ เช่นที่ Hootsuite ระบุว่า ปัจจุบัน ประชากรอินเทอร์เน็ตทั่วโลกมีสูงถึง 3.7 พันล้านคน หรือคิดเป็น 50% ของประชากรโลกทั้งหมด (เติบโตขึ้น 10% เมื่อเทียบกับปี 2016) ขณะที่ผู้ใช้งาน Social Media นั้นก็สูงถึง 2.7 พันล้านคน (เติบโตขึ้น 21% จากปี 2016) โดยในจำนวนนี้เข้าถึง Social Media เป็นประจำทุกวันผ่านสมาร์ทโฟนมากถึง 2.5 พันล้านคน

สำหรับประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างประเทศไทยนั้น Hootsuite ก็ได้มีการเปิดเผยตัวเลขผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตออกมาเช่นกัน โดยระบุว่า จากประชากร 68.2 ล้านคนของไทยนั้นมีถึง 46 ล้านคนที่เป็นผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต หรือคิดเป็น 67% ของจำนวนประชากร แถมทั้ง 46 ล้านคนนี้มีการใช้งาน Social Media เป็นประจำทุกวันด้วย โดยเป็นการเล่นผ่านอุปกรณ์โมบายล์ถึง 42 ล้านคน ส่วนแพลตฟอร์ม Social Media ที่ได้รับความนิยมสูงสุดหนีไม่พ้น Facebook (65%), YouTube(64%) และ Line (59%)

อย่างไรก็ดี จากความเสียหายกรณีซินแสโชกุนที่เกิดขึ้นโดยอาศัย Social Media เป็นเครื่องมือนั้นก็แสดงให้เห็นเช่นกันว่า แม้ Social Media จะสามารถเข้าถึงคนหมู่มากของประเทศได้ แต่ความรู้เท่าทันสื่อ Social Media ของคนในประเทศนี้ยังมีไม่เพียงพอ

ดร.มานะ ตรีรยาภิวัฒน์ คณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทยเผยถึงปัญหาการถูกต้มตุ๋นผ่าน Social Media ว่า คนมีแนวโน้มเชื่อข้อมูลใน Line เพราะมาจากเพื่อนหรือญาติ

“คนไทยยังขาดความรู้เท่าทันสื่อ โดยเฉพาะสื่อดิจิทัล จึงถูกหลอกให้เชื่อผ่านทางคนรู้จักได้ง่าย และให้ถือกรณีนี้เป็นบทเรียนว่าอย่าเชื่อทุกอย่างบนโลก Social Media ควรมีสติ และตรวจเช็คให้มั่นใจก่อน”

พร้อมกันนี้ ดร.มานะยังชี้ด้วยว่า ในอนาคตอาจมีการฉ้อโกงผ่าน Social Network มากขึ้นกว่านี้ เนื่องจากคนเสพ Social กันมาก และมีความไว้ใจข้อมูลใน Social กันเยอะขึ้นนั่นเอง

ด้านคุณอภิศิลป์ ตรุงกานนท์ ประธานเจ้าหน้าที่เทคโนโลยีจากเว็บไซต์ Pantip.com ในฐานะเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มแรก ๆ ของโลก Social Media ที่มีการนำเสนอข้อมูลความไม่ชอบมาพากลของธุรกิจขายอาหารเสริม – แพกเกจท่องเที่ยวประเทศญี่ปุ่นในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของซินแสลวงโลกนี้  ก็ได้ให้ทัศนะว่า

“กรณีทัวร์โชกุนนั้น จุดเด่นของแพลตฟอร์ม Pantip คือมีสมาชิกที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในแวดวงต่าง ๆ เยอะมาก  เรามีสมาชิกที่มีความรู้เรื่องการบิน การท่องเที่ยวญี่ปุ่น และธุรกิจ MLM เข้ามาช่วยกันวิเคราะห์ว่าโปรโมชันทัวร์โชกุนมีความเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหน ซึ่งสมาชิกส่วนใหญ่มีความเห็นไปในทางเดียวกัน คือเป็นไปได้ยากที่จะมีทริปแบบนี้เกิดขึ้นได้จริง”

อย่างไรก็ดี ถึงแม้ในกระทู้ที่ผู้ใช้งานเข้ามาสอบถามเกี่ยวกับการมีอยู่จริงของทัวร์ดังกล่าวจะได้ความสนใจจากสมาชิก Pantip.com จำนวนมาก ทั้งมีการให้ข้อมูลตามความเป็นจริง แต่เหตุการณ์ในวันที่ 11 เมษายนก็ยังร้ายแรง ในจุดนี้คุณอภิศิลป์ให้ความเห็นไม่ต่างจาก ดร.มานะ ตรีรยาภิวัฒน์ว่า เป็นเพราะผู้เสียหายส่วนใหญ่ไม่ได้รับข้อมูลอย่างรอบด้าน ซึ่งเป็นที่มาของภาพคนนับพันที่ถูกทิ้งให้เคว้งคว้างกลางสนามบินสุวรรณภูมิจนกลายเป็นข่าวใหญ่ไปทั่วโลก

pexels-photo-352902

ผู้เชี่ยวชาญเตือนแบรนด์เฝ้าระวังถูกอ้างอิงหาประโยชน์

นอกจากในมุมของผู้บริโภคที่ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์ต้มตุ๋นดังกล่าวแล้ว จะเห็นได้ว่า ในฟากของแบรนด์เองก็มีหลายองค์กรที่ถูกดึงเข้ามาเพื่อใช้สร้างความน่าเชื่อถือให้กับการหลอกลวงด้วยเช่นกัน ซึ่งในจุดนี้ คุณชลฤทัย ทวิธารานนท์ ผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์ดิจิทัล ของ MindShare Thailand ได้ให้ความเห็นไว้อย่างน่าสนใจว่า 

“สำหรับกรณีการใช้แบรนด์ที่มีชื่อเสียงและเป็นที่ยอมรับในวงกว้างมาใช้ในการอ้างอิงในเชิงการตลาด หรือที่เราเรียกว่า brand endorsement นั้น มีการใช้กันมานาน ซึ่งเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการดึงดูดลูกค้าให้มาสนใจในตัวสินค้าและบริการ และสร้างความน่าเชื่อถือได้”

“แต่เมื่อมาถึงยุคที่ทุกคนสามารถเข้าถึงอินเตอร์เน็ตและใช้งานโซเชียลมีเดียอย่างกว้างขวาง การที่แบรนด์ยอดนิยมหรือเครื่องหมายทางการค้าที่ดูมีมูลค่าถูกดึงนำมาใช้ในการสร้างความน่าเชื่อถือนั้นยิ่งทำได้ง่ายขึ้นไปอีก ทั้งมาด้วยวิธีการถูกต้องและไม่ถูกต้อง ที่เป็นเช่นนี้เพราะตัวแบรนด์ที่ถูกนำไปใช้อ้างอิง ไม่สามารถเข้ามาดูแลและจัดการได้ทั่วถึง ยิ่งเป็นสินค้าและบริการที่เกิดใหม่ ต้นทุนต่ำ ต้องการดึงดูดความสนใจจากลูกค้าโดยการโน้มน้าวและปิดการขายให้เร็วที่สุด การใช้แบรนด์ดังมาอ้างอิงก็ถูกนำมาใช้เป็นวิธีการหนึ่งที่ทำให้ลูกค้าตัดสินใจได้เร็วขึ้น”

ในจุดนี้คุณชลฤทัยชี้ว่า ในโลก Social Media จะเห็นการทำธุรกิจในลักษณะนี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและพบได้บ่อยมาก การอ้างแบรนด์หรือผู้มีชื่อเสียงนั้นง่ายและไม่มีต้นทุน นอกจากนี้หากมีการอ้างอิงในวงที่จำกัดหรือวงปิดแล้ว แบรนด์ก็ยากที่จะรับรู้ได้

อย่างไรก็ดี คุณชลฤทัยแนะนำว่า หากแบรนด์เคยมีประสบการณ์ในการจัดการปัญหาในลักษณะนี้แล้ว ก็สามารถเพิ่มการทำ social listening มาสังเกตุการณ์ว่าแบรนด์เราถูกพูดถึงในโซเชียลมีเดียและเว็บบอร์ดต่าง ๆ อย่างไร จะได้เข้าไปจัดการได้อย่างทันท่วงทีเพื่อจำกัดความเสียหายต่อภาพลักษณ์ ส่วนแบรนด์ที่ยังไม่มี social listening อาจเริ่มประเมินว่าเคยเจอเหตุการณ์ในลักษณะนี้บ่อยครั้งหรือไม่ และเข้าไปเกี่ยวข้องกับการโฆษณาชวนเชื่อประเภทใด เพื่อจำกัดขอบเขตการสังเกตการณ์ให้นักการตลาด monitor ต่อไปได้นั่นเอง

สำหรับแบรนด์ใดที่กำลังมองหาวิธีป้องกันเพิ่มเติมนั้น คุณชลฤทัยแนะนำว่า “ในส่วนการป้องกันคงจะเป็นเรื่องที่แบรนด์ต้องเตรียมข้อมูลสื่อสารกับลูกค้า และสร้างความประทับใจในการตอบข้อซักถามเมื่อมีการติดต่อเข้ามาทางแบรนด์อย่างรวดเร็วค่ะ ช่องทางการพูดคุยและติดต่อกับลูกค้าถือเป็นเรื่องสำคัญ หากลูกค้ารู้สึกว่าสามารถติดต่อกับแบรนด์ได้เสมอ แบรนด์เองก็จะได้ประโยชน์จากข้อมูลที่ลูกค้าให้ เพื่อใช้จัดการปัญหาก่อนที่จะขยายต่อค่ะ”

ศึกประชัน 6 เรือธงแห่งยุค กับการทดสอบความสว่างของหน้าจอเมื่อใช้งานกลางแจ้ง

ศึกประชัน 6 เรือธงแห่งยุค กับการทดสอบความสว่างของหน้าจอเมื่อใช้งานกลางแจ้ง

หลุดภาพ Samsung Galaxy J7 (2017) เวอร์ชันใหม่สำหรับขายในจีน พร้อมกล้องคู่ (Dual-Camera) ชัดเจน

หลุดภาพ Samsung Galaxy J7 (2017) เวอร์ชันใหม่สำหรับขายในจีน พร้อมกล้องคู่ (Dual-Camera) ชัดเจน

iPhone 9 จ่อได้ใช้งานขุมพลัง Apple A12 ระดับ 7 นาโนเมตร ที่ผลิตโดย Samsung ลุ้นเปิดตัวปีหน้า

iPhone 9 จ่อได้ใช้งานขุมพลัง Apple A12 ระดับ 7 นาโนเมตร ที่ผลิตโดย Samsung ลุ้นเปิดตัวปีหน้า

One Plus ออก Firmware แก้ปัญหา One Plus 5 รีบูท และโทรเข้า 911 เอง

One Plus ออก Firmware แก้ปัญหา One Plus 5 รีบูท และโทรเข้า 911 เอง

อัปเดตใหม่ล่าสุด iPhone 6s Plus ลดหนักมากเริ่มต้น 12,000 บาท

อัปเดตใหม่ล่าสุด iPhone 6s Plus ลดหนักมากเริ่มต้น 12,000 บาท

คนฟังเพลงมีเฮ Apple ยอมให้ Google Play Music เล่นบน Apple CarPlay ได้แล้ว

คนฟังเพลงมีเฮ Apple ยอมให้ Google Play Music เล่นบน Apple CarPlay ได้แล้ว

Beat Balmain คอลเลคชั่นพิเศษ สุดหรูสำหรับคนอยากได้หูฟังเสียงดีและหรู

Beat Balmain คอลเลคชั่นพิเศษ สุดหรูสำหรับคนอยากได้หูฟังเสียงดีและหรู

จัดว่าเด็ด!! สาวงามจีนนุ่งบิกินี่ถ่ายแบบคู่กล้อง เอาใจหนุ่มไอที

จัดว่าเด็ด!! สาวงามจีนนุ่งบิกินี่ถ่ายแบบคู่กล้อง เอาใจหนุ่มไอที

Instagram เร่งมือแก้ปัญหาโฆษณาสินค้าปลอม

Instagram เร่งมือแก้ปัญหาโฆษณาสินค้าปลอม

หลุดภาพจริงของ Moto Z2 จะบางลงและลดความจุแบตเตอรี่อีก

หลุดภาพจริงของ Moto Z2 จะบางลงและลดความจุแบตเตอรี่อีก

สรุปรายละเอียดของ Samsung Galaxy Note 8 ก่อนเปิดตัว 23 สิงหาคมนี้

สรุปรายละเอียดของ Samsung Galaxy Note 8 ก่อนเปิดตัว 23 สิงหาคมนี้

แนะนำ 11 สมาร์ทโฟนหน้าจอไร้ขอบที่น่าสนใจมากที่สุด ณ ชั่วโมงนี้! พร้อมจัดเต็มกับฟีเจอร์ระดับท็อป

แนะนำ 11 สมาร์ทโฟนหน้าจอไร้ขอบที่น่าสนใจมากที่สุด ณ ชั่วโมงนี้! พร้อมจัดเต็มกับฟีเจอร์ระดับท็อป

Samsung ประเทศไทย วางขาย Galaxy S8+ สี Pink Gold ล่าสุดราคาเดิม

Samsung ประเทศไทย วางขาย Galaxy S8+ สี Pink Gold ล่าสุดราคาเดิม

Apple ปล่อยอัปเดต macOS, watchOS และ tvOS เวอร์ชั่นใหม่ตาม iOS ไปติด ๆ

Apple ปล่อยอัปเดต macOS, watchOS และ tvOS เวอร์ชั่นใหม่ตาม iOS ไปติด ๆ

Samsung ปล่อย Bixby Voice ภาษาอังกฤษ ให้ใช้ใน สหรัฐอเมริกา

Samsung ปล่อย Bixby Voice ภาษาอังกฤษ ให้ใช้ใน สหรัฐอเมริกา

หลุดเพิ่มเติมของ Nokia 8 จากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการในจีน

หลุดเพิ่มเติมของ Nokia 8 จากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการในจีน

ส่องโปรโมชั่น 3 ค่ายพร้อมใจลด iPhone SE แบบล้างสต็อกเหลือต่ำสุด 2,900 บาท

ส่องโปรโมชั่น 3 ค่ายพร้อมใจลด iPhone SE แบบล้างสต็อกเหลือต่ำสุด 2,900 บาท

Apple ไม่รอช้าปล่อย iOS 10.3.3 ที่แก้ปัญหาใน iOS10 แล้ววันนี้

Apple ไม่รอช้าปล่อย iOS 10.3.3 ที่แก้ปัญหาใน iOS10 แล้ววันนี้

10 อาชีพในอดีตที่ถูกเทคโนโลยีแทนที่ไปเรียบร้อยแล้ว

10 อาชีพในอดีตที่ถูกเทคโนโลยีแทนที่ไปเรียบร้อยแล้ว

หลุดภาพแรกของ Xiaomi Mi 5x ก่อนเปิดตัวปลายเดือนนี้

หลุดภาพแรกของ Xiaomi Mi 5x ก่อนเปิดตัวปลายเดือนนี้

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์